TARBIYACHI-PEDAGOGLARDA DEONTOLOGIK KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISHNING TARIXIY-PEDAGOGIK ASOSLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: pedagogik deontologiya, kasbiy etika, tarbiyachi-pedagog, tarixiy-pedagogik meros, Komenskiy, Ushinskiy, pedagogik burch, insonparvarlik, kompetensiya.Abstract
Annotatsiya. Maqolada maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachi-pedagoglarida deontologik kompetensiyalarni rivojlantirishning tarixiy-pedagogik va nazariy asoslari tahlil qilingan. Antik axloqiy tafakkur, Yevropa didaktik an’analari hamda pedagogning shaxsiy namunasi, kasbiy burchi va bolaga insonparvar munosabat haqidagi g‘oyalar qiyosiy yoritilgan. Ya.A. Komenskiy va K.D. Ushinskiy pedagogik merosining zamonaviy deontologik kompetensiya bilan mazmuniy aloqalari ochib berilgan. Tarixiy g‘oyalarni kognitiv, aksiologik, kommunikativ-faoliyatli va refleksiv tarkibiy qismlarga bog‘lash hamda ularni vaziyatli mashqlar orqali rivojlantirish bo‘yicha konseptual taklif ishlab chiqilgan. Maqola nazariy-tahliliy xususiyatga ega.
References
1. Aristotle. Nicomachean Ethics. Classical work on virtue and ethical judgment. URL: https://classics.mit.edu/Aristotle/nicomachaen.html (murojaat: 27.10.2026).
2. Comenius J. A. The Great Didactic / translated by M. W. Keatinge. London: A. & C. Black, 1907. URL: https://archive.org/details/cu31924031053709 (murojaat: 27.10.2026).
3. Bentham J. Deontology; or, The Science of Morality / ed. by J. Bowring. London: Longman, Rees, Orme, Browne, Green, and Longman, 1834. Vol. 1. URL: https://archive.org/details/deontologyorscie01bent (murojaat: 27.10.2026).
4. National Association for the Education of Young Children. Professional Standards and Competencies for Early Childhood Educators. Washington, DC: NAEYC, 2020. URL: https://www.naeyc.org/resources/position-statements/professional-standards-competencies (murojaat: 27.10.2026).
5. National Association for the Education of Young Children. Code of Ethics for Early Childhood Educators. Washington, DC: NAEYC, 2025. URL: https://www.naeyc.org/resources/position-statements/code-of-ethics (murojaat: 27.10.2026).
6. O‘zbekiston Respublikasining “Pedagogning maqomi to‘g‘risida”gi Qonuni. 2024-yil 1-fevral, O‘RQ-901-son. URL: https://lex.uz/docs/-6786401 (murojaat: 27.10.2026).
7. O‘zbekiston Respublikasining “Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi Qonuni. 2019-yil 16-dekabr, O‘RQ-595-son. URL: https://lex.uz/docs/-4646908 (murojaat: 27.10.2026).