BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINING YOZMA NUTQ KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA DIZAYN-FIKRLASHGA ASOSLANGAN FORMATIV BAHOLASH
Keywords:
yozma nutq kompetensiyasi, formativ baholash, dizayn-fikrlash, ingliz tili o‘qituvchiligiga tayyorlanayotgan talabalar, qayta aloqa, tengdoshlar tomonidan baholash, o‘zini o‘zi baholash, qayta ishlash, refleksiya.Abstract
Yozma nutq ko‘nikmalarini rivojlantirish ingliz tili o‘qituvchiligiga tayyorlanayotgan mutaxassislarni kasbiy tayyorlashning muhim tarkibiy qismidir. Biroq, yozishni samarali o‘rgatish jarayoni nafaqat tayyor yozma ishni baholashni, balki o‘quvchilarning matnni rejalashtirish, qoralama tayyorlash, fikr-mulohazalar olish, tahrirlash va takomillashtirish jarayonlariga doimiy e’tibor qaratishni ham talab etadi. Ushbu maqolada “Design Thinking” (loyihaviy fikrlash) yondashuviga asoslangan yozishni o‘rgatish jarayoniga shakllantiruvchi baholashni integratsiya qilish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot tilni baholash va ikkinchi tilda yozish ko‘nikmalari, umumyevropa til darajalarini baholash (CEFR) sistemasi va ta’limda dizayn fikrlash bo‘yicha adabiyotlarning nazariy tahliliga asoslangan. Yozish qobiliyatini bosqichma-bosqich rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlovchi mexanizmlar sifatida fikr-mulohaza, o‘zini baholash, tengdoshlar bahosi, qayta ko‘rib chiqish va mulohaza qilishga alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada shakllantiruvchi baholash dizayn fikrlash bosqichlariga hamroh bo‘ladigan va yozma mahsulotni ham, o‘quvchining yozish jarayonini ham kuzatish imkonini beradigan baholash doirasi taklif qilingan. Bunday integratsiya o‘quvchilarga zaif tomonlarini aniqlashga, yozma qarorlarni qayta ko‘rib chiqishga, o‘quvchilarning ehtiyojlariga javob berishga va keyingi qoralamalarni takomillashtirishga yordam berish orqali baholashni yanada rivojlantiruvchi qilishi mumkinligi ta’kidlanadi.
